Met steun van het programma Kansen voor West 2 heeft CE Delft een uitgebreide energetische en economische analyse uitgevoerd naar grootschalige energieopslag in Nederland. In dit onderzoek staat de vraag centraal welke rol Delta21 kan spelen in het toekomstige energiesysteem en wat de businesscase en maatschappelijke waarde zijn van verschillende configuraties van het valmeer.

Het onderzoek is uitgevoerd in nauwe samenwerking met een klankbordgroep, waarin zowel sponsoren van Delta21 als andere betrokken partijen hebben meegedacht.

Drie perspectieven op waarde

De analyse richt zich op drie samenhangende onderdelen: de werking van elektriciteitsmarkten, de impact op netcongestie en de maatschappelijke baten die niet direct in een businesscase zichtbaar worden.

Voor de elektriciteitsmarkten is gekeken naar de situatie in 2035, met onder andere modellering van de day-ahead-, onbalans- en aFRR-markt. Daarnaast is een vergelijking gemaakt met andere opslagtechnologieën via een zogeheten levelised cost of storage (LCOS), die inzicht geeft in de kosten per geleverde eenheid energie.

Businesscase onder voorwaarden

Uit het onderzoek blijkt dat een rendabele businesscase voor het valmeer in 2035 mogelijk is, maar onder specifieke voorwaarden. Hoge elektriciteitsprijzen, gunstige financiering en passende tariefstructuren voor opslag spelen daarbij een belangrijke rol.

De grotere variant van het systeem, met een capaciteit van 6 GW, laat een gunstiger beeld zien dan een kleinere configuratie. De kosten nemen daarbij minder snel toe dan de opbrengsten, waardoor schaalgrootte een duidelijke meerwaarde biedt.

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat de huidige marktomstandigheden op zichzelf nog onvoldoende zijn om grootschalige flexibiliteit volledig te dragen. Aanvullend beleid blijft nodig.

Verlichting van netcongestie

Een belangrijke uitkomst van het onderzoek is de bijdrage van het valmeer aan het verminderen van netcongestie, met name in de regio Rotterdam. Deze regio kent een unieke situatie, waarin zowel overschotten als tekorten aan elektriciteit kunnen ontstaan.

Het valmeer kan daarin een stabiliserende rol spelen door pieken op te vangen en tekorten te overbruggen. Daarmee kan het systeem knelpunten op het hoogspanningsnet verminderen en in sommige scenario’s zelfs volledig oplossen.

De inzet van het valmeer voor netcongestiemanagement leidt bovendien tot een structurele waarde. Afhankelijk van de configuratie kan de vergoeding voor deze bijdrage oplopen tot tientallen miljoenen euro’s per jaar.

Vergelijking met andere technieken

In de vergelijking met andere opslagtechnologieën laat Delta21 een concurrerend beeld zien, mits het systeem voldoende wordt benut en financieringsvoorwaarden gunstig zijn.

Bij een beperkt aantal draaiuren zijn alternatieven zoals lithium-ionbatterijen en waterstofsystemen op dit moment goedkoper. Bij intensiever gebruik en schaalvoordelen komt het Valmeer juist sterker naar voren, onder andere ten opzichte van flowbatterijen.

Brede maatschappelijke baten

Naast de directe opbrengsten in de energiemarkt laat het onderzoek zien dat de maatschappelijke waarde van Delta21 aanzienlijk is. Door het opvangen van pieken en het voorkomen van netverzwaring kan het systeem bijdragen aan lagere kosten in het energiesysteem als geheel.

Ook ondersteunt het valmeer de verdere uitrol van wind op zee en zonne-energie, doordat het fluctuaties kan opvangen en zo de leveringszekerheid vergroot.

Voor huishoudens kan dit op termijn leiden tot lagere energiekosten, met een potentieel voordeel dat kan oplopen tot miljarden euro’s per jaar.

Naar een robuust energiesysteem

De analyse van CE Delft onderstreept dat grootschalige energieopslag een essentiële schakel is in het toekomstige energiesysteem. Delta21 laat zien hoe opslag niet alleen een economische rol speelt, maar ook bijdraagt aan stabiliteit, betaalbaarheid en betrouwbaarheid.

Daarmee wordt opnieuw zichtbaar dat de waarde van Delta21 verder reikt dan de markt alleen en juist ligt in de combinatie van functies op systeemniveau.

Download hier het rapport.