Algemeen
Hoe Delta21 kan helpen bij het zoet watertekort

NU.nl berichtte onlangs over een interessant fenomeen. Nederland heeft steeds vaker te maken met droogte en een tekort aan zoet water. Tegelijkertijd stroomt bij Rotterdam een enorme hoeveelheid zoet Rijnwater rechtstreeks de Noordzee in. Dat klinkt tegenstrijdig, maar heeft een reden.

De Nieuwe Waterweg is diep en breed, zodat grote zeeschepen de Rotterdamse haven kunnen bereiken. Maar die open verbinding met zee zorgt er ook voor dat zout water het land kan binnendringen. Het zoete rivierwater van de Rijn helpt om die ‘zouttong’ enigszins terug te dringen. Tegelijkertijd staan de Haringvlietsluizen bij een extreem lage Rijnafvoer dicht om het zoete water vast te houden.

In een droge periode, zoals deze zomer, komt er echter steeds minder zoetwater via de Rijn ons land binnen. En juist dan hebben landbouw, natuur en drinkwatervoorziening dat water hard nodig.

Verschillende functies
Verschillende groepen hebben in Nederland belang bij water. Voor scheepvaart is een open verbinding met zee en diep water belangrijk. Land-, en tuinbouw en de drinkwatervoorziening hebben zoet water nodig. Voor de natuur zijn juist stromend zoet, brak en zout water belangrijk, zoals dat vóór de Deltawerken veel meer het geval was. En voor trekvissen is een goede verbinding tussen Noordzee en de rivieren Rijn en Maas belangrijk.

Waterveiligheid
Daarnaast wordt het probleem door klimaatverandering groter. De zeespiegel stijgt, waardoor de druk van zout water toeneemt. Tegelijkertijd kunnen droge perioden langer duren en kan er minder Rijnwater beschikbaar zijn. Klimaatverandering zorgt ook voor druk op de waterveiligheid door extreem hoge rivierafvoeren en stormvloeden vanuit zee.

Op dit moment laten we dus zowel in natte als droge perioden kostbaar zoet water naar zee stromen. Delta21 kan helpen dit te verminderen.

De oplossing van Delta21
Delta21 stelt met de aanleg van een valmeer en een getijdegebied een andere inrichting van de Zuidwestelijke Delta voor. Via een brak getijdegebied verschuift de scheiding tussen zoet en zout water verder naar het westen. Zo wordt het binnendringen van zout water beperkt en blijft de verbinding tussen zee en rivier in stand.

Het oostelijke deel van het Haringvliet blijft zoet en behoudt daarmee een belangrijke rol in de zoetwatervoorziening van onder andere de Zuid-Hollandse eilanden, het Brielse Meer en het Westland. Via de kering in het getijdegebied kunnen bovendien de waterstanden en de inlaat van zout water beter worden gestuurd.

Vismigratie en natuurherstel
Door de Deltawerken zijn veel natuurlijke overgangen tussen rivier en zee verdwenen. Juist die overgang van zoet via brak naar zout water is belangrijk voor planten, vogels, vissen en ander onderwaterleven. Het getijdegebied van Delta21 biedt ruimte om een deel van die natuurlijke overgang terug te brengen. Vissen kunnen makkelijker van de Noordzee naar het Haringvliet en verder naar Rijn en Maas trekken, en andersom. Tegelijkertijd ontstaan er kansen voor herstel van (brakwater) getijdennatuur en biodiversiteit.

Delta21 lost het droogteprobleem niet op. Het artikel van NU.nl maakt vooral duidelijk dat het tijd is om integraal naar het hele watersysteem te kijken. Niet alleen naar hoeveel zoet water Nederland binnenkomt, maar ook naar wat we ermee doen. Delta21 kan daar een belangrijke rol in spelen.

Eén plan voor meerdere problemen
We hebben in Nederland niet alleen te maken met een tekort aan zoet water, maar ook met zeespiegelstijging, hoge rivierafvoeren en de behoefte om grote hoeveelheden duurzame energie op te slaan.

Delta21 is een integrale oplossing voor al deze problemen. Met onder andere een valmeer, pompen, turbines en een andere inrichting van het Haringvliet kan hetzelfde systeem bijdragen aan waterveiligheid, energieopslag, natuurherstel én de zoetwatervoorziening.

Beeld: Adrian Voogd / EPS Design