Algemeen
Hoe Delta21 kan helpen bij het zoet watertekort
Het watertekort en de gevolgen van de droogte waren deze zomer volop in het nieuws. Bij lage rivierafvoer en een stijgende zeespiegel dringt zout water steeds verder landinwaarts. Dat raakt de zoetwatervoorziening voor drinkwater, landbouw en industrie in de Zuidwestelijke Delta.
Actieve sturing op zoet water en verzilting
Delta21 maakt het mogelijk om actief te sturen op de grens tussen zoet en zout water. Via het getijdegebied en het samenspel van de keringen kan actief worden gestuurd op de zoet/zout-balans. Dit werkt als volgt:
- Gecontroleerde sturing via twee keringen: Het getijdegebied werkt als een regelbare mengkraan. Aan de zeezijde doseert de nieuwe stormvloedkering (tussen het valmeer en Goeree-Overflakkee) bij opkomend tij de hoeveelheid zout zeewater. Aan de oostzijde regelt de Haringvlietkering de toevoer van zoet rivierwater. Door de schuiven van beide keringen op elkaar af te stemmen, ontstaat in het (brakwater) getijdegebied het gewenste zoutgehalte.
- Bufferzone: Het getijdegebied vormt een brakwaterbuffer tussen het Haringvliet en de Noordzee. Omdat de menging van zoet en zout water gecontroleerd in dit bekken plaatsvindt, schuift de brakwatergrens zeewaarts op.
Zo ontstaat een natuurlijke barrière tegen de toenemende zoutindringing op het Haringvliet door zeespiegelstijging en lage rivierwater afvoeren.
Het resultaat
Minder druk op drinkwatervoorziening, landbouw en industrie in de regio, want:
- De overgang tussen zoet en zout water verschuift verder naar het westen.
- Aan de westkant van het Haringvliet daalt het zoutgehalte.
- De verzilting ten oosten van de Haringvlietkering neemt af.
Regionale toepassing bij langdurige droogte
Delta21 is een grootschalig systeem voor de Zuidwestelijke Delta dat naast energieopslag en waterveiligheid bijdraagt aan minder verzilting. Daarbij vraagt extreme en langdurige droogte om aanvullende maatregelen in het achterland. Een slimme regionale toepassing van hetzelfde systeemprincipe is hier mogelijk.
Met een dubbel zoetwaterbekken kan aan de rand van een rivier via Pumped Hydro Storage (water heen en weer pompen met overtollige duurzame stroom) zowel water als energie worden opgeslagen:
- Tijdens droogte: de vooraf opgebouwde zoetwatervoorraad vult regionale tekorten voor drinkwater en landbouw aan.
- Zonder droogte: het dubbele bekken werkt continu als waterkrachtbatterij voor stabilisatie van het elektriciteitsnet (zoals Delta21 zelf).
Mogelijke locaties voor zulke regionale oplossingen zijn onder meer:
- Zeeland / Noord-Brabant: bij de Krammersluizen of aan de oostzijde van de Oosterschelde / Grevelingen Meer.
- Noord-Holland: bij de bekkens van PWN langs het IJsselmeer.
- Oost-Nederland: nabij Zwolle bij het Ketelmeer.
- Limburg: in de oude grindgaten.
Eén systeem, meerdere opgaven
Door klimaatverandering staat Nederland voor een tekort aan zoet water als gevolg van zeespiegelstijging en lage rivierafvoeren. Tegelijk vraagt de energietransitie om opslag van grote hoeveelheden duurzame energie. Delta21 pakt deze opgaven in samenhang aan. Met een valmeer, pompturbines en een getijdegebied draagt één systeem bij aan waterveiligheid, energieopslag, natuurherstel en zoetwatervoorziening.
Beeld: Adrian Voogd / EPS Design